Einar Páll Svavarsson

Bók fyrir alla: A Beautiful Web Design

Á síðasta ári kom út hjá Sitepoint bókin The Principles of Beautiful Web Design. Það sem er sérstaklega áhugavert við þessa bók er nálgunin, en höfundurinn Jason Beaird nálgast viðfangsefnið út frá grafískri hönnun en ekki forritun. Eins og titillinn gefur til kynna er hann að freista þess að skilgreina hvernig á að búa til fallega vefsíðu. Metnaðarfullt verkefni.

Bókin ber þess merki að Jason kemur úr ranni grafískra hönnuða. Í fyrsta kaflanum fer hann yfir skipulag vefsíðunnar og þá takmörkuðu möguleika sem skjárinn í tölvunni og rammarnir skilgreinar. Sem grafískur hönnuður fer hann eðlilega stuttlega út í „theoretiska“ umfjöllun. Ekki neitt leiðinlega en gagnlega.

Frá skipulagi fer hann yfir í liti. Eins og fram kemur hjá Jason er auðvelt að drukkna í litafræðunum og algerlega gleyma sér á þeim stað í tilverunni. Fyrir þá sem lítið hafa skoðað liti og litarval er kaflinn gagnlegur og sýnir ágætlega hversu umfangsmikið umræðuefnið er. Hér er aðallega hægt að læra hvað passar saman og hvað ætti ekki að vera saman, út frá hefðbundnum skilgreiningum.

Á eftir litum kemur áferð. Þessi kafli er líkleg sístur en engu að síður gagnlegur fyrir alla sem eru að hugsa um að setja upp vefsíðu eða láta smíða fyrir sig vefsíðu.

Næst á eftir áferð kemur langskemmtilegasti kaflinn, nefnilega stafagerð. Líklega er hægt að gleyma sér yfir litum og litafræði en þó eru fáar fræðigreinar jafn heillandi og stafagerðin. Enda botnlaus. Hér er farið yfir mögulegar stafagerðir á netinu. Muninn á san og ekki san , bil milli stafa, lóðréttar mælingar og láréttar mælingar o.s.frv. 

Myndir og notkun mynda á netinu er umfjöllunarefni næsta kafla. Þar eru ýmiss tæknileg atriði Photoshop til umfjöllunar sem og hvernig best er að nota myndir á vefsíðum.

Í heildina góð bók fyrir þá sem vilja kynna sér undirstöðurnar út frá sjónarhorni grafískrar hönnunar.

Bókina má m.a. panta hjá Sitepoint

Gagnleg bók til að hafa við hendina: The Ulitmate CSS reference

Eina af nýjustu bókum Sitepoint um málefni tengd vefsíðugerð, gefin út á þessu ári, er "The Ultimate CSS Reference eftir Tommy Olsson og Paul O´Brian. Fyrir utan að hafa skrifað áhugaveða bók eiga þeir að baki athyglisverðan bakgrunn í tæknilegum málefnum vefsíðugerðar. En til gamans má geta þess að Paul hefur skrifað yfir 20 þúsund "pósta" á Sitepoint á undanförnum árum sem hafa hjálpað mörgum að fóta sig í CSS og öðrum tæknilegum málum heimasíðugerðar.
Það virðist lenska í öllum bókum sem fjalla um CSS að byrja á því að útskýra hvað CSS er og hvers vegna allir sem eru að fást við vefsíðugerð ættu að nota það. Líklega vegna þess hversu nýlega notkun þess varð útbreidd. Og auðvitað byrja þeir Paul og Tommy á þessu líka. Víkja semsagt að almennum atriðum í byrjun.  Síðan útskýra þeir ágætlega At-reglur og hvernig þær eru notaðar til að tengja skjöl við vefsíður.
Í kafla 4 og 5 halda þeir áfram og eru á almennu nótunum og útskýra hluti eins og "ID selector" og "Class selector" o.a.frv.
En uppúr 6. kafla byrja þeir með það sem mestu máli skiptir.  Hvernig á að nota CSS skipanir til að stýra útliti vefsíðu.  Í 6 kaflanum er farið yfir hverning á að stjórna "layouti" með frekar einföldum hætti í stað þess að troða öllu inn í töflur. Í 7 kaflanum er farið yfir fjölda skipana varðandi "box properties" eins og "border", "padding" og "margin". Þannig rekja þeir sig gegnum flestar skipanir sem máli skipta í næstu köflum.  Segja má að sérhver skipun sé tekin fyrir með verulega ítarlegum hætti.
Þetta er vissulega ein af þeim bókum frá Sitepoint sem gagnlegt er að eiga og þægileg uppflettibók þegar maður þarf að fara vel og nákvæmlega yfir CSS skipanir. Í dag eru fáir sem taka sjálfan sig alvarlega í vefsíðugerð sem ekki nota CSS stílsnið og er nú svo komið að CSS stílsniðið er að verða hin eiginlega undirstaða vandaðrar vefsíðugerðar.  Ef vefurinn, heimasíðan, á að virka fyrir leitarvélar er nánast orðið útilokað að vera samkeppnishæfur nema stuðst sé við vandaðann kóða og vel skilgreint CSS stílsnið.

Bókina má skoða og panta á heimasíðu Sitepoint.

Web Standards Creativity : Frábær bók en afleit prentun

Web Standards Creativity er athyglisverð bók með sérlega árennilegri undirfyrirsögn: Innovations in Web Design with XHTML, CSS and DOM Scripting. Þegar upp er staðið hljómar þetta eins og doktorsritgerð.  Nokkrir flinkir einstaklingar með mikla reynslu og þekkingu í vefsíðugerð miðla í bókinni af þekkingu sinni og framtíðarsýn.  Og enn eru íslandsvinir á ferð  því fremst í bókinni er stuttur inngangur um Molly E Holzschlag sem hélt fyrirlestur um Ástand vefsins 2006 á ráðstefnu Samtaka vefiðnaðarins hér á landi í apríl 2006. En Molly er eins konar tæknilegur endurskoðandi bókarinnar.

Í heildina má fullyrða að allir kaflarnir í bókinni eru sérlega lærdómsríkir og skemmtilegir. Þó að sumt sé tæplega orðið algengt og varla nothæft vegna tregðu sumra vafra til að miðla tækninni telst það áhugavert og líklegt til að verða útbreitt fyrr en varir.

Skemmtilegast fannst mér að lesa kaflann eftir Simon Collins; Semantic Structure, Dirty Pretty Presentation. Uppsetning hans og útskýringar á leiðakerfinu eru sérlega skilmerkilegar og athyglisverðar. Eingöngu þessi kafli og allt sem af honum má læra ætti að réttlæta kaupin á bókinni. Ekki skemmir heldur að í stuttu yfirliti yfir feril sinn tekur Simon sérstaklega fram að hann hafi búið í mörgum borgum, „including London and Reykjavik.“

Þá er kafli Andy Clark einnig lærdómsríkur. Með því að puða í gegnum kaflann og allar leiðbeiningarnar er hægt að læra mikið um CSS uppsetningar og hvernig hægt er að sökkva sér dýpra og dýpra í hinar ýmsu útfærslur og þar með ná skemmtilegum árangri.

Eins og Molly og Simon er Andy Íslandsvinur en hann hélt erindi á áðurnefndri ráðstefnu í Apríl 2006. Þar reyndi hann að kenna ráðstefnugestum hvernig ætti að vera „Vefhönnunarofurhetja“.

Kafli Jeff Croft um PNG myndir og notkunarmöguleika þeirra kom á óvart. Líklega eru ekki margir farnir að nota PNG einhverra hluta vegna. Hins vegar styðja flestir vafrar þessar myndir og þann eiginleika að vera gagnsæir. Jeff kemur þessu vel til skila og kemur með áhugaverð dæmi.

Á bókinni er hins vegar einn alvarlegur galli. Prentunin er lággæða og þegar búið er að lesa oftar en einu sinni gegnum einhvern kafla dettur bókin í sundur og blaðsíðurnar losna frá kilinum.

Synd þar sem þetta er lærdómsrík og ánægjuleg lesning.