Fyrir nokkrum vikum þurfti ég að fara inn á Lungnadeild Landsspítalans. Þegar ég kom inn á ganginn sátu þar tveir einstaklingar sem augljóslega voru sjúklingar á deildinni. Annar var nokkuð roskinn, líklega að nálgast áttrætt. Hinn var augljóslega á svipuðum aldri og ég sjálfur. Líklega svona 55 til 60 ára. Ástæðan fyrir því að ég veitti honum sérstaka athygli var að hann var tengdur við litla kerru með súrefniskúti, átti erfitt með að draga andann og var í alla staði ákaflega veiklulegur og fölur. Þetta var dapurleg sjón og augljóst að þessi jafnaldri minn næði aldrei heilsu.
Af útliti mannsins mátti ráða að hann hafði á yngri árum verið bæði myndalegur maður og örugglega hraustur. Þegar hann tók fyrsta smókinn hóf hann hins vegar vegferð sem skilaði honum inn á Lungnadeildina nokkrum áratugum síðar, algerlega heilsulausum. Vegferð sem jafnframt kosta samfélagið stórar fjárhæðir við að reyna að laga hans hrörlegu heilsu.
Það er umhugsunarefni þegar litið er til útgjalda í heilbrigðiskerfinu hvort forvarnarstarfið sé ekki það mikilvægasta. Fram hefur komið að 14% Íslendinga séu reykingamenn. Þegar ég var yngri var hlutfallið mun hærra. Árangur af forvarnarstarfi hefur skilað þeim árangri að mun færri af yngri kynslóðum hljóti sömu örlög og þessi jafnaldri minn. Þar með höfum við sem þjóð, almennir borgara, skattgreiðendur og neytendur sparað í okkar sameiginlegu útgjöldum.
Á mörgum sviðum getum við sparað í sameiginlegum kostnaði og enn getum við gert betur með því að lækka 14% hlutfall reykingamanna neðar og neðar. Á sama tíma geta reykingamenn snúið af þeirri leið að hljóta sömu hryggilegu örlögin og þessi jafnaldri minn.
Þegar ég gekk út af Lungnadeildinni aftur var búið að leggja jafnaldra minn í rúmið og ég gat ekki varist þeirri tilhugsun að meta mikilvægi heilsunnar. Klukkan var bara rúmlega 8 um kvöld og ég átti margt eftir að gera um kvöldið.
Comments